معرفی بازارها، آداب، رسوم و ...استان گلستانی ها

دوشنبه,22م اردیبهشت,1393 - 9:25
معرفی بازارها، آداب، رسوم و ...استان گلستانی ها
این مکان در شرق شهر گنبد قرار دارد و در سال 1350 با هدف مسابقات اسبدوانی و پرورش اسب اصیل ترکمن تاسیس شد.

مجموعه سوارکاری گنبد کاووس

این مکان در شرق شهر گنبد قرار دارد و در سال 1350 با هدف مسابقات اسبدوانی و پرورش اسب اصیل ترکمن تاسیس شد.
 

سایت پرواز الهادی

سایت زیبای پرواز الهادی که اکثر پرنده های ایران آوازه اش را شنیده اند بی شک یکی از بهترین و پر طرفدارترین سایتهای پرواز ایران است. پرواز از تپه های زیبای روستای الهادی شروع و به کناره های جاده رامیان به شاهرود بین روستای باقرآباد و شش آب ختم می شود و دارای چشم انداز بسیار زیبایی است که مورد استفاده دوستداران ورزشهای هوایی؛ باشگاه های مختلف کشورمان می باشد.
 

چراغ تپه

چراغ تپه یک تپه و عارضه طبیعی می باشد ، که در حدود 3 کیلومتری جنوب شرقی شهر مینودشت واقع شده است ، و دارای یک محیط تقریبا جنگلی می باشد. مسیر دسترسی به آن از محله پسرک امکان پذیر است. چراغ تپه امکان مناسب برای انجام برخی ورزشهای کوهستانی ، پیاده روی و بویژه یک سایت مناسب پرواز با پاداگلایر می باشد.
 

هزار پله ی چراغ تپه

در قسمت شرقی مینودشت واقع شده است و مکانی مناسب برای پیاده روی و... می باشد.
 

بازارهاي سنتي

بازارهاي سنتي استان شامل بازارهاي دائمي شهرها، بازارهاي هفتگي و بازار روز است. از مهم‌ترين   بازارهاي دائمي كه مركز خريد روزانه عموم مردم است بازار نعلبندان در مركز شهر گرگان  است که در ادامه به آن اشاره میکنیم. بازارهاي هفتگي از قديم الايام در شهرهاي آق قلا و بندرتركمن متداول بوده كه به ‌تبعيت از آن، امروزه بازارهاي روز درشهرهای دیگر استان نیز داير شده است.
 

بازارچه مرزی اینچه برون

اینچه‌بُرون شهری مرزی در شهرستان گنبد کاووس است. این شهر مرکز بخش داشلی‌برون است در واقع باید این شهر را یک شهر مرزی دانست.بازارچه مرزی اینچه برون مهمترین عامل تردد و جاذبه گردشگری این شهر کوچک است. تفریح‌گاه الماگل از نقاط دیدنی آن است. زمینهای اطراف اینچه برون بیشتر شوره‌زار است. تالاب آلاگل دریاچه بزرگ آب شوریست که در کنار این شهر قرار دارد. اینچه برون محل اصلی وقوع حوادث رمان هفت جلدی آتش بدون دود مهمترین اثر نادر ابراهیمی است.
 

آلاچیق ترکمن

آلاچیق یا "اوی"خانه سنتی قوم ترکمن است که قبل از یکجا نشینی در آن سکونت میکردند.اوی شکلی دایره ای دارد و در آن هیچ جای بالا یا پایین وجود ندارد به این مفهموم که تمام افراد ساکن در آن در یک مرتبه و درجه هستند.
 

بازار قدیمی گرگان

 اين بازار به بازار «بغل بندان» معروف است و در داخل بافت قديم شهر گرگان ـ بعد از ميدان شهرداري ـ قرار دارد . بازار قديمي گرگان در روزگاران گذشته از جمله مراكز مهم داد و ستد كالا، توزيع و نشر افكار و عقايد فرهنگي ـ اجتماعي بوده است. اين بازار اگر چه در اثر گذشت زمان و عوامل اقتصادي ، اجتماعي و فرهنگي تحول يافته، امروزه نيز به عنوان مركز كالبد اصلي شهر ، محل داد و ستد كالا و تجمع فروشندگان و خريداران كالا است. بازار قديمي گرگان كه قدمتي ديرينه دارد، از نظر سبك معماري و راسته‌هاي مربوطه، يكي از زيباترين بازارهاي منطقه شمال ايران محسوب مي‌شود. اين بازار يكي از مراكز مهم عرضه انواع محصولات بومي و غير بومي است و محصولات مهم صنايع دستي آن، به ويژه دستبافت‌هاي تركمني معروفيت خاصي دارد .
 

گوشه ای از آداب و رسوم
 

مراسم عروسي تركمنها
 
مراسم عروسي تركمنها پر از ويژگيهاست و جذابيتهاي بسياري دارد. عروسي ها در ميان تركمنها به مدت 3 يا 4 روز به طول مي انجامد.پس از آنكه خانواده داماد دختري را پسنديده باشند مادر و گلجه (زن برادر) داماد به خانه عروس رفته خواستگاري مي كنند .خانواده عروس پس از تحقيق درباره داماد و خانواده او؛ جواب را مي دهند اگر جواب مثبت باشد خانواده داماد با شيريني و شكلات به خانه عروس مي آيند.در عید فطر خانواده داماد و فاميلهايشان با شيريني و آجيل و كادوئي براي عروس به خانه آنها آمده جشن و سروري بر پا مي كنند .در عيد قربان نیز گردن و سينه گوسفند را به شكل مثلثي در مي آورند كه به آن "دوش"مي گويند . طرف داماد اين گوشت را با تزئين و در كنار كادوئ های متنوعي که براي عروس خريده  شده به خانه عروس مي برند .
اگر خانواده داماد بخواهند مي توانند مراسم نامزدي را در يكي از روزها با جشن عید فطر و روز عيد قربان برگزار مي كنند ، اگر چنين نباشد ، مادر داماد به خانه عروس آمده روزي را براي مراسم نامزدي مشخصمي كند.
 
عروسي تركمنها چندين مرحله دارد كه عبارتند از:
 
-1 قودا بولماق
-2 پذيرائي
-3 مصائب(مصاحب)
-4 عروس كشي 
-5 اوجه
-6 اللش درمه
-7 قايتارمق

قودا بولماق:
 
يك روز قبل از عروسي همه خويشاوندان داماد با ريش سفيدان محل به خانه عروس مي روند. در اين روز ريش سفيدان با پدر عروس صحبت مي كنند و در ميزان مهريه به توافق مي رسند.
زنها نانهاي مخصوصي به نام قاتلمه و اكمك كه قاتلمه ضخيم و اكمك نازك است ، مي پزند و به خانه عروس مي برند در اين روز طلاهاي زيادي نيز به عروس كادو مي دهند و جشن بزرگي برپا مي كنند.

پذيرائي :
فرداي روز قودابولماق ، عروس با دوستان و آشنايان خود جشني را بر پا مي كنند كه در آن خويشان داماد نيز حضور دارند.

مصائب (مصاحب): 
در شب همان روز پذيرائي ، داماد با دوستان و هم سالان خود جشني را برپا مي كند.
 
عروس كشي :
صبح فرداي مصاحب در جلوي خانه داماد ماشينهاي-شتر- عروس و داماد را تزئين مي كنند ، ماشينها بوق زنان به طرف خانه عروس مي روند. عروس با ينگه ها منتظر نشسته است ، سپس گلجه (زن برادر) داماد با گلجه عروس چاشو (نوعي روسري مخصوص قرمز رنگ كه عروس بايد قبل از سوار شدن به ماشين آن را بر سر بگذارد) را به يكديگر پرت مي كنند و دعواي ساختگي راه مي اندازند در اين دعواي ساختگي گلجه داماد و گلجه عروس نام پدر و پدربزرگ عروس و داماد را معرفي مي كنند سپس گلجه داماد چاشو را گرفته بر سر عروس مي گذارد و عروس با دوستان و فاميلان نزديك خود سوار كجاوه مي شود.
 
البته بايد ذكر شود كه كجاوه عروس و داماد جدا است و داماد نيز با دوستان خود سوار مي شود . مادر عروس بر روي دو ماشين كجاوه آرد مي ريزد به نشانه اينكه سفيد بخت شوند. كجاوه بوق زنان به طرف خانه داماد حركت مي كند در راه از جلوي هر خانه كه مي گذرد اهالي آن خانه خوشبختي عروس و داماد را آرزو مي كنند.
 
وقتي كه عروس را به خانه داماد مي آورند با ينگه هايش در يك اتاق مي نشينند و همسايه هاي داماد به ديدن عروس مي آيند.
"در ضمن براي عروس و داماد قلب گوسفندي را كباب كرده و به دو نيم تقسيم مي كنند . و نصف ان را به عروس و نصف ديگر را به داماد مي دهند تا بخورد به اين اميد كه قلب و دل انها با هم باشد و هيچكس حق خوردن از اين كباب را ندارد."

اوجه :
زنان فاميل غذائي به نام چگدرمه (پلو قرمز رنگ شبيه استانبولي) درست مي كنند و براي عروس و داماد در ظرفهاي جدا مي ريزند ، عروس و داماد بايد هر كدام از ظرفهاي يكديگر بخورند ، و بعد پيشاني بند پارچه اي و دايره شكلي به نام «آل لانقي» بر سر عروس مي گذارند.

اللش درمه :

قبل از غروب افتاب دست عروس و داماد را در دست يكديگر گذاشته ، زنان براي خوشبختي آنان شعر زير را مي خوانند كه در واقع تعيين خط مشي آينده آنها است.

آلا جا كوينگ گيدرمه آرپا چوروك ايدرمه
ساغ الي ساري ياغدا سول الي سوق اوندا 
آغز لا قاپدرمه توي نيق لا دپدرمه
چاير كمين چرماشادينگ مل لر كمين اورنا شادينگ
يوزدان يوزدان يوي درادينگ يوزليگ كوينگ گيدراينگ
آل يانقاقدان آفشادينگ آلا يورغان دفشادينگ
آي يوزليني سنگا تافشرديم سني سني خدايه تافشرديم

ترجمه: 
پيراهن بد مپوشان ، نان جو مخوران ، دست راستش در روغن زرد ، دست چپش در آرد بگذار (كنايه از ثروت). نگذار كسي او را نيش بزند مثل يونجه به هم بچسبيد مثل درخت مو قبه هم بچسبيد . پولهاي زيادي خرج كند پيراهن گرانبها برايش بخر ، از لبهاي سرخش بوسه بگير . ماه رو را به تو سپردم ، تو را به خدا.

سه بار اين شعر را تكرار مي كنند در وسط هر بار دوستان داماد او را مي برند و بر مي گردانند .
بعد مراسم «چاي» است به اين معني كه داماد و دوستان نزديكش به اتاقي كه عروس در آن نشسته مي روند و از دست تازه عروس چاي مي نوشند و هر كدام هديه اي مي دهند . فلسفه اين چاي خوردن به اين علت است كه چون نو عروس و داماد همديگر را قبلاً نديده بودند اين افراد و دوستان باعث باز شدن سر صحبت و حرف زدن عروس و داماد مي شوند . از طرف ديگر در خانه مادر داماد بين قوم و خويش «سويجلك هالتا» يعني كيسه هاي كوچكي كه شيريني و نقل و سكه در ان است و معمولاً عروس با خود مي آورد تقسيم مي شود و معمولاً 30 الي 40 عدد است.
  
قايتارمق:
فرداي روز عروس كشي عروس را به خانه خودشان بر مي گردانند. و به مدت يك شب در خانه خودشان مي ماند. كه به زبان محلي (قايتارمق) مي گويند و فرداي همان روز مادر يا خواهر داماد به دنبال عروس مي ايند و او را مي برند.

 

رقص خنجر

 در این رقص که با حرکات متهورانه ای همراه است، ابتدا جوانان ترکمنی لباس های سنتی خود را پوشیده؛ به دور هم حلقه زده و دست به گردن یکدیگر می اندازند. بعد شمشیردار در میان قرار گرفته و ذکر خوانده می شود. تعداد خاصی در عدد ذکر خوانان مطرح نبوده و گاه شش و گاه هشت نفر یا بیشتر در میان می آیند و به ذکر خوانی می پردازند.
 

جشن شصت و سه سالگی

 در بین مردم ترکمن مرسوم است که هریک از مردان که به سن شصت و سه سالگی می رسد، به پاس بزرگداشت شصت و سه سال زندگی حضرت محمد (ص) جشنی را به پا میدارد. این جشن که به زبان ترکمنی آق قویون ( گوسفند سفید) می گویند با توجه به وضع مالی شخص برگزار کننده ممکن است مفصل یا مختصر باشد. 
 

عید باستانی نوروز

این عید یکی از اعیاد باستانی و برجسته ایرانیان است که از گذشته ای دور تا به اکنون با مراسمی خاص برگزار شده است. در استان گلستان نیز از اوایل اسفند، در برخی از نواحی، گروه دو نفره نوروز خوانان اشعاری را که به مناسبت فرا رسیدن عید نوروز سروده شده، می خوانند و از صاحبان منازل مژدگانی می گیرند. مردم مژدگانی دادن را شگون دانسته و مقدم آنها را به عنوان پیام آوران بهار گرامی می دارند. در آخرین چهارشنبه هر سال هم با شادی به استقبال نوروز رفته و با روشن کردن آتش در چند نقطه و پریدن از روی آن جشن می گیرند. 
 

عید قربان
 این عید عیدی بزرگ برای مسلمانان است. در این عید ترکمن ها خانه های خود را آراسته و تزیین می نمایند؛ بهترین لباس های خود را پوشیده و شیرینی های گوناگونی را فراهم می آورند و چشم به راه مهمان می نشینند. این رسم، به مانند عید نوروز باستانی ایرانیان است. در گذشته، ترکمن ها تنها خوراک های گوناگونی را از گوشت پخته و آنها را برای همسایگانشان می فرستادند و سال خوب و پربرکتی را برای آنان آرزو می کردند؛ مردم توانگر فارس زبان استان گلستان قربانی کرده و این روز را جشن می گیرند.
 
ماه مبارک رمضان و عید فطر

 ترکمن ها چند روز پیش از فرا رسیدن این ماه، گوسفند می کشند و همسایگان و خویشاوندان را برای تناول آن فرا می خوانند.

تعداد بازدید : | تعداد نظرات : 0

ارسال نظر
نام
ایمیل
وب سایت
متن نظر  
  لطفا حاصل عبارت را در باکس مقابل وارد نمایید:
=3+9  
 
   
   
آزادشهر
13°
تمام ابری
امروز کمترین: °13 بیشترین :°18
فردا کمترین: °12 بیشترین :°19
بستن